Ek gösterge, memur maaş bordrosunda en çok merak edilen ama en az anlaşılan kalemlerden biri. Kısaca: unvanına ve derecene göre verilen bir puan; bu puan aylık katsayıyla çarpılıp brüt maaşına eklenir. Asıl önemi ise emeklilikte ortaya çıkar. Bu rehberde ek göstergenin ne olduğunu, 3600 ek göstergenin kimleri kapsadığını, 2026 katsayısıyla kaç TL ettiğini ve emekli maaşı ile ikramiyeye nasıl yansıdığını adım adım anlatıyoruz.
Ek Gösterge Nedir? Kısa Tanım
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43. maddesi memur aylığını iki puan üzerine kurar:
- Gösterge: Bulunduğun derece ve kademeye göre değişen puan (örneğin 1. derece 4. kademe göstergesi 1500’dür).
- Ek gösterge: Kadro unvanına ve dereceye göre, göstergenin üstüne verilen ilave puan. Rakamlar Kanun’a ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nde sınıf sınıf yazılıdır.
Ek gösterge genellikle üst derecelerde (1-4. dereceler) ve sorumluluğu yüksek unvanlarda büyür. Aynı derecedeki iki memurun maaşı arasındaki farkın önemli bir kısmı bu puandan gelir. Kanun ayrıca 1-4. derece kadrolara atananların ek göstergesinin, kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergeden düşük olamayacağını hükme bağlar.
Maaşın diğer bileşenleriyle farkı
| Bileşen | Neye göre belirlenir? | Hangi katsayıyla çarpılır? | Emekliliğe etkisi |
|---|---|---|---|
| Gösterge | Derece + kademe | Aylık katsayı | Var |
| Ek gösterge | Kadro unvanı + derece | Aylık katsayı | Var (5434’te güçlü) |
| Taban aylık | Herkese sabit 1000 puan | Taban aylık katsayısı | Sınırlı |
| Yan ödeme | Unvana göre puan | Yan ödeme katsayısı | Yok/sınırlı |
| Tazminatlar | Unvana göre oran | Kanuna göre değişir | Yok (makam tazminatı hariç) |
Ek Gösterge Maaşa Kaç TL Ekler? (2026 Hesabı)
Formül basit:
Ek gösterge aylığı (brüt) = Ek gösterge puanı × Aylık katsayı
HMB’nin Temmuz 2026 genelgesine göre 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi aylık katsayısı 1,575512’dir (taban aylık katsayısı 25,794915, yan ödeme katsayısı 0,499649). Bu katsayıyla örnek ek gösterge puanlarının brüt karşılığı:
| Ek gösterge puanı | Brüt aylık karşılığı (Tem–Ara 2026) |
|---|---|
| 600 | 945,31 TL |
| 1.600 | 2.520,82 TL |
| 2.200 | 3.466,13 TL |
| 3.000 | 4.726,54 TL |
| 3.600 | 5.671,84 TL |
Tablo yalnızca puan × katsayı aritmetiğidir; senin unvanının gerçek puanı (I) sayılı cetvelden gelir. Net etki gelir vergisi, damga vergisi ve emeklilik kesintileri nedeniyle daha düşüktür.
Katsayı her Ocak ve Temmuz’da memur zammı oranında güncellendiği için ek göstergenin TL karşılığı da otomatik artar. Bir sonraki dönemin tahmini için memur zammı hesaplama aracını kullanabilirsin.
Adım adım kendi ek gösterge tutarını bul
- e-Devlet veya kurumunun bordro sisteminden son maaş bordronu aç.
- “Ek gösterge” satırındaki puanı (TL değil) not et.
- Puanı güncel aylık katsayıyla (2026 ikinci yarı: 1,575512) çarp.
- Çıkan rakam bordrodaki “ek gösterge aylığı” brüt tutarıyla örtüşmeli; fark varsa dönem katsayısını kontrol et.
3600 Ek Gösterge Nedir, Kimleri Kapsıyor?
“3600 ek gösterge”, yıllarca seçim vaadi olarak konuşulan ve sonunda 7417 sayılı Kanunla hayata geçen düzenlemenin kısa adıdır.
- Kabul: 1 Temmuz 2022
- Resmî Gazete: 5 Temmuz 2022 (sayı 31887)
- Mali hükümlerin yürürlüğü: 15 Ocak 2023 (bazı istisnalar dışında)
Kanunla öne çıkan değişiklikler:
- Polis, din görevlisi ve hemşire gibi birinci derece kadrolardaki pek çok unvanın ek göstergesi 3600’e çıkarıldı.
- Öğretmenler de birinci derecede 3600 kapsamındaki başlıca gruplar arasında; kariyer basamaklarına bağlı ek gösterge farkları ayrıca Öğretmenlik Meslek Kanunu ile düzenlendi.
- Bazı uzman kadroları ile ilçe müdürü, şube müdürü gibi yönetici unvanlarının ek göstergesi de 3600’e yükseltildi.
- Diğer memurların ek göstergeleri genel olarak yaklaşık 600 puan artırıldı.
- Daha önce ek göstergesi olmayan Yardımcı Hizmetler Sınıfı personeline 600 ek gösterge verildi.
Kendi unvanının kapsamda olup olmadığını en net şekilde kurumunun personel/insan kaynakları birimi söyler; çünkü sonuç sınıf, unvan, derece ve eğitim şartına göre değişir.
Anayasa Mahkemesi’nin atanma tarihi kararı
Kanun, Genel İdare Hizmetleri sınıfındaki bazı unvanlar için 3600’den yararlanmayı 15 Ocak 2023’ten önce atanmış olma şartına bağlamıştı (657 s.K. geçici 47. madde). Anayasa Mahkemesi bu ibareyi eşitlik ilkesine aykırı bularak oy birliğiyle iptal etti; karar 26 Mayıs 2025’te Resmî Gazete’de yayımlandı ve altı ay sonra yürürlüğe girdi. Böylece bu unvanlarda “eski atanan/yeni atanan” ayrımı ortadan kalktı.
Ek Gösterge Emekli Maaşını Nasıl Etkiler?
Ek göstergenin asıl değeri emeklilikte görünür. Ama etkisi, memuriyete ne zaman başladığına göre çok değişir:
| Ekim 2008 öncesi başlayanlar (5434) | Ekim 2008 sonrası başlayanlar (5510) | |
|---|---|---|
| Emekli aylığı hesabı | Gösterge + ek gösterge × katsayı esaslı | Prime esas kazançlar ortalaması |
| Ek göstergenin etkisi | Doğrudan ve güçlü | Dolaylı (prime esas kazanç üzerinden) |
| İlave aylık oranı | Ek gösterge basamağına göre artar (5434 kapsamında) | Uygulanmaz |
| Emekli ikramiyesi | Ek gösterge hesaba girer | Ek gösterge hesaba girer |
Pratik sonuç: 2008 öncesi başlayan bir memur için 600 puanlık bir artış bile bir üst ilave aylık basamağına geçirirse emekli maaşına belirgin yansır. 2008 sonrası başlayanlarda ise ek gösterge artışı daha çok çalışırken alınan maaşı ve ikramiyeyi etkiler.
Memur ve SSK/Bağ-Kur emeklileri için taban tutarlar ayrı belirlenir: Temmuz 2026’dan itibaren en düşük memur emeklisi aylığı 31.527 TL, SSK/Bağ-Kur’da en düşük emekli aylığı 23.552 TL’dir. Ayrıntılar için en düşük emekli maaşı sayfasına, gelecek zam senaryoları için emekli zammı hesaplama aracına bakabilirsin.
Emekli İkramiyesinde Ek Göstergenin Payı
Kamu görevlilerine (4/c) emeklilikte ödenen ikramiye, her tam hizmet yılı için bir aylık brüt tutar üzerinden hesaplanır (üst sınır 30 yıl). Bu aylık tutarın içinde gösterge ve ek gösterge yer alır. Kabaca:
İkramiye ≈ (Gösterge + Ek gösterge) × Aylık katsayı × Hizmet yılı
Örnek (yalnızca aritmetik): 1500 gösterge + 3600 ek gösterge = 5100 puan. 5100 × 1,575512 = 8.035,11 TL; 30 yıllık hizmette bu kısım 241.053 TL’ye karşılık gelir. Aynı memurun ek göstergesi 2200 olsaydı 30 yıllık fark (1400 × 1,575512 × 30) yaklaşık 66.172 TL olurdu. İkramiyeye taban aylık ve kıdem aylığı da eklendiğinden gerçek tutar daha yüksektir; kesin hesabı SGK yapar.
İkramiye ve birikimini nasıl değerlendireceğini düşünüyorsan emeklilik için ne kadar para gerekir yazısı iyi bir başlangıç.
Ek Gösterge Hakkında Sık Yapılan Hatalar
- Puanı TL sanmak: Bordrodaki “3600” para değil puandır; TL karşılığı katsayıya bağlıdır.
- Netle brütü karıştırmak: Yukarıdaki tutarların hepsi brüttür; ele geçen artış vergi dilimine göre azalır (net maaş hesaplama ile brütten nete geçebilirsin).
- Herkesin 3600 aldığını sanmak: Kanun her unvanı 3600’e taşımadı; çoğu memurda artış 600 puan civarında kaldı.
- Emekli aylığı etkisini herkes için aynı sanmak: 2008 sonrası başlayanlarda etki çok daha sınırlıdır.
- Hizmet kaydını kontrol etmemek: Emeklilik öncesi derece/kademe ve hizmet sürelerini SGK hizmet dökümü üzerinden kontrol etmek ikramiye hesabındaki sürprizleri azaltır.
Katsayı Değişince Ek Gösterge Ne Olur?
Ek gösterge puanı kanunla değişmedikçe sabittir; değişen, her altı ayda bir güncellenen katsayıdır. Ocak 2027 katsayısı, Temmuz–Aralık 2026 enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammıyla belirlenecek. Yani ek göstergenin TL karşılığı enflasyonla birlikte artar. 2027’de değişecek diğer tutarları görmek için 2027 zamları ve yeniden değerleme oranı rehberi yazımıza göz atabilirsin.
Özet
- Ek gösterge, memurun unvan ve derecesine göre derece göstergesinin üstüne verilen puandır; aylık katsayıyla çarpılıp brüt maaşa eklenir.
- 2026’nın ikinci yarısında aylık katsayı 1,575512; buna göre 3600 ek gösterge brüt 5.671,84 TL, 600 ek gösterge 945,31 TL eder.
- 3600 ek gösterge 7417 sayılı Kanun’la (RG 5 Temmuz 2022, yürürlük 15 Ocak 2023) polis, din görevlisi, hemşire ve bazı yönetici/uzman unvanlarına verildi; diğer memurlara ortalama 600 puan artış geldi. AYM, atanma tarihi şartını 2025’te iptal etti.
- Ek göstergenin en büyük etkisi emeklilikte: 2008 öncesi başlayanların emekli aylığında doğrudan, herkesin emekli ikramiyesinde ise belirleyici rol oynar.
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım tavsiyesi değildir. Ek gösterge hakkın ve emeklilik hesabın için kurumunun personel birimine ve SGK’ya danış. Mevzuat ve katsayılar değişebilir; rakamlar yazının yayın tarihindeki bilgilere dayanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ek gösterge nedir?
Ek gösterge, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memurun derece göstergesine ek olarak kadro unvanı ve derecesine bağlı verilen puandır. Aylık katsayıyla çarpılarak brüt maaşa eklenir; ayrıca 5434 kapsamındaki memurların emekli aylığında ve emekli ikramiyesinde hesaba girer.
3600 ek gösterge kimlere verildi?
7417 sayılı Kanun (RG 5 Temmuz 2022, mali hükümler 15 Ocak 2023) ile polis, din görevlisi, hemşire gibi birinci derece kadrolarda olan pek çok unvanın ek göstergesi 3600'e çıkarıldı; öğretmenler de birinci derecede 3600 kapsamındaki başlıca gruplar arasında. Kesin kapsam unvana göre değişir, kurumunun personel birimine sorman en sağlıklısı.
3600 ek gösterge maaşa kaç TL ekler?
Ek gösterge aylığı = ek gösterge × aylık katsayıdır. 1 Temmuz–31 Aralık 2026 aylık katsayısı 1,575512 olduğundan 3600 ek gösterge brüt 5.671,84 TL eder. Net etki vergi ve kesintilere göre daha düşüktür.
Ek gösterge emekli maaşını etkiler mi?
Ekim 2008'den önce memuriyete başlayan ve 5434 sayılı Kanun'a tabi olanlarda ek gösterge emekli aylığını doğrudan artırır. Sonra başlayanların aylığı 5510'a göre prim esaslı hesaplandığından etki daha sınırlıdır. Emekli ikramiyesi hesabında ise ek gösterge her iki grupta da kullanılır.
15 Ocak 2023'ten sonra atananlar 3600 ek gösterge alabilir mi?
Anayasa Mahkemesi, Genel İdare Hizmetleri sınıfındaki bazı unvanlar için getirilen '15 Ocak 2023'ten önce atanmış olma' şartını iptal etti; karar 26 Mayıs 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve altı ay sonra yürürlüğe girdi. Böylece bu unvanlarda atanma tarihi farkı ortadan kalktı.
