Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama 2026 ve 2027 Tahmini

Veraset ve intikal vergisi nasıl hesaplanır?

Veraset ve intikal vergisini (halk arasında miras vergisi ve bağış/hibe vergisi) mirası ya da bağışı alan kişi öder ve her mirasçı kendi payı için ayrı vergilendirilir. Hesap üç adımdır: payın değerinden belgeli borçlar ve cenaze giderleri düşülür, istisna çıkarılır, kalan matraha artan oranlı tarife dilim dilim uygulanır. Hangi yılın tutarlarının kullanılacağını beyanname tarihi değil, ölüm tarihi (bağışta malın hukuken edinildiği tarih) belirler.

Miras kalan malın değeri nasıl bulunur?

• Ev, arsa, tarla: ölümün (bağışta devrin) gerçekleştiği yıla ait emlak vergi değeri, yani piyasa değeri değil, belediyenin vergi değeri. Belediyeden alınan değer yazısı beyannameye eklenir; bu değerin vergisi için → emlak vergisi hesaplama.
• Araç, altın, ziynet ve diğer menkuller: ölüm günündeki rayiç (normal alım-satım) değer.
• Borsadaki hisse senedi: ölümden önceki son üç yıldaki en son işlem değeri; işlem görmemişse itibari değer.
• Yabancı para: borsa rayici; yoksa Bakanlığın belirlediği kur.
• Ticari işletme: bilanço esasında öz sermaye, işletme esasında ölüm tarihindeki ticari varlık.

2026’da emlak vergi değerleri yeniden takdir nedeniyle yükseldi; ancak 7566 sayılı Kanun’la 2026 değerleri 2025 değerlerinin iki kat fazlasını (yani en fazla 3 katını) geçemez ve bu sınır emlak vergi değerine dayanan diğer vergi ve harçlarda da uygulanır (Emlak Vergisi Kanunu geçici 23). 2027’de vergi değeri, 2026 değerinin yeniden değerleme oranının tamamı kadar artırılmasıyla bulunur (EVK md. 29; 7566 sayılı Kanun “yarısı” ibaresini kaldırdı, Cumhurbaşkanı artışı sıfıra kadar indirebilir). İstisna ve dilimler de aynı oranla arttığından, yalnızca taşınmazdan oluşan bir mirasta 2027 vergisi kabaca aynı kalır. Taşınmazı daha sonra satarsanız tapu harcı da gündeme gelir → tapu harcı hesaplama.

Beyanname, ölen kişinin son ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine (bağışta bağışı yapanın ikametgâhındaki vergi dairesine) elden veya taahhütlü postayla verilir; yurt dışındaki mirasçılar konsolosluğa verebilir. Mirasçılar tek tek ya da müşterek imzalı tek beyanname verebilir. Ekine mirasçılık belgesi (veraset ilamı; noterden veya sulh hukuk mahkemesinden), taşınmazlar için belediyeden emlak vergi değeri yazısı, araçların tescil belgesi ve indirilecek borçların belgeleri konur.

• Miras istisnanın altında kalsa bile beyanname verilmelidir; bağışta istisnanın altındaki tutar için beyanname verilmez.
• Süre kaçarsa: sürenin bitiminden itibaren 15 gün içinde verilen beyannamede vergi ziyaı cezası kesilmez ve gecikme faizi hesaplanmaz; daha geç verilirse usulsüzlük cezası, vergi dairesinin çağrısına rağmen verilmezse daha ağır cezalar gündeme gelir.

Ödeme: 3 yılda 6 eşit taksit

Vergi, tahakkuk ettiği tarihten itibaren 3 yıl boyunca her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere 6 eşit taksitte ödenir (md. 19). GİB’in örneğine göre Mart’ta gerçekleşen bir ölüm için beyanname Nisan’da verilirse ödeme Mayıs’ta başlar; Haziran’da verilirse taksitler Kasım’da başlar. Vergi; vergi daireleri, anlaşmalı bankalar ve GİB’in internet ve mobil kanallarından ödenebilir.

• Tapu: mirasçılar adına tescil, vergi tahakkuku beklenmeden yapılır. Ancak taşınmazın satışı veya üzerinde ipotek gibi bir hak kurulması için o taşınmaza düşen verginin tamamı ödenmeli (ya da teminat gösterilmeli); tapu müdürlüğü vergi dairesinden ilişik kesme belgesi ister.
• Banka ve kiralık kasa: bankalar, mirasçıya ödeme için verginin ödendiğini gösteren yazı ister; yazı getirilmezse miras payından %5 (bağışta %15) vergi karşılığı keserek kalanı ödeyebilir. Kiralık kasa, vergi dairesi görevlisi bulunmadan açılamaz.

Özel durumlar

• Borç ve cenaze giderleri: ölenin belgeli borçları ve vergi borçları, cenaze ve gazeteye verilen ölüm ilanı giderleri beyannamede gösterilip belgelenirse matrahtan düşülür (md. 12).
• Türkiye’ye yeni yerleşenler: 7582 sayılı Kanun’la, 4 Haziran 2026’dan itibaren Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D’deki yurt dışı kazanç istisnasından (yerleşmeden önceki üç yılda Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti olmayanlar için 20 yıl) yararlananlardan, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla intikallerde oran %1 uygulanır (md. 16).
• Anne, baba, kardeş: mirasta istisnadan yararlanamaz, vergi ilk liradan başlar; ancak anne-babaya çocuğundan yapılan bağışta yarı oran geçerlidir.

İlgili araçlar: miras kalan evin vergi değeri için → emlak vergisi hesaplama · satışta → tapu harcı hesaplama · tutarların artış oranı → yeniden değerleme oranı · miras kalan evi kiraya verirseniz → kira gelir vergisi · tümü → hesaplama araçları.