Geçici vergi, yıl sonunda ödenecek gelir veya kurumlar vergisinin yıl içinde, üç ayda bir peşin olarak ödenmesidir. Şirketin, şahıs işletmen ya da serbest meslek faaliyetin varsa, 2026’da dört kez geçici vergi beyannamesi vereceksin; en yakın son gün 17 Kasım 2026. Bu rehberde geçici vergi dönemlerini, oranını, nasıl hesaplandığını ve yıl sonunda nasıl mahsup edildiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Geçici vergi nedir, neden ödenir?
Normalde kazancın vergisi yıl bittikten sonra, yıllık beyannameyle hesaplanır. Devlet ise vergiyi bir yıl beklemek yerine, kazanç oluştukça tahsil etmek ister. Geçici vergi tam olarak bunu yapar: yıl içindeki kârın üzerinden vergiyi peşin alır.
Önemli olan nokta şu: geçici vergi ek bir vergi değildir. Yıl içinde ödediğin her lira, yıl sonunda hesaplanan yıllık vergiden düşülür (mahsup). Fazla ödediysen iade alırsın. Yani toplam vergi yükün değişmez, sadece ödeme zamanı öne çekilir.
Yasal dayanak, gelir vergisi mükellefleri için Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 120. madde, kurumlar için Kurumlar Vergisi Kanunu 32. maddedir.
Kimler geçici vergi öder, kimler ödemez?
Geçici vergi, yalnızca “işletme” niteliğindeki kazançlara uygulanır. Maaşlı çalışan ya da kira geliri elde eden biri geçici vergi ödemez.
Geçici vergi ödeyenler:
- Bilanço esasına göre defter tutan şirketler ve şahıs işletmeleri
- İşletme hesabı esasına göre defter tutan ticari kazanç sahipleri
- Serbest meslek erbabı (avukat, doktor, mali müşavir, mimar, yazılımcı vb.)
- Kurumlar vergisi mükellefleri (anonim ve limited şirketler, kooperatifler vb.)
Geçici vergi ödemeyenler:
- Ücretliler (maaşlarından zaten her ay stopaj kesilir)
- Yalnızca kira, faiz, temettü gibi gelirleri olanlar
- Basit usulde vergilendirilen esnaf
- Zirai kazancı işletme esasında tespit edilmeyen çiftçiler
Ücret, faiz ve fon gelirlerinde vergi zaten kaynağında kesilir; bu kesintinin mantığını stopaj nedir rehberimizde anlattık.
2026 geçici vergi dönemleri ve beyan tarihleri
Geçici vergi takvim yılını dört üç aylık döneme ayırır. Beyanname, dönemi izleyen ikinci ayın 17’si akşamına kadar verilir; vergi de aynı gün ödenir. Son gün hafta sonuna denk gelirse ilk iş gününe kayar.
| Dönem | Kapsadığı aylar | Beyan ve ödeme son günü |
|---|---|---|
| 1. dönem | Ocak – Şubat – Mart | 18 Mayıs 2026 (17’si Pazar) |
| 2. dönem | Nisan – Mayıs – Haziran | 17 Ağustos 2026 Pazartesi |
| 3. dönem | Temmuz – Ağustos – Eylül | 17 Kasım 2026 Salı |
| 4. dönem | Ekim – Kasım – Aralık | 17 Şubat 2027 Çarşamba |
Dördüncü dönem geri geldi: 2021’de 7338 sayılı Kanunla kaldırılan 4. dönem geçici vergi, 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7566 sayılı Kanunla 2025 yılından itibaren yeniden uygulanıyor. 2025’in 4. dönem beyannamesi 17 Şubat 2026’da verildi. Eski kaynaklarda “geçici vergi 3 dönemdir” ifadesine rastlarsan güncel değildir.
Özel hesap dönemine tabi kurumlarda dönemler, kendi hesap döneminin başlangıcına göre üçer aylık olarak belirlenir. Deprem gibi mücbir sebep hallerinde GİB süreleri uzatabilir; son günü her dönem GİB duyurularından teyit et.
Geçici vergi oranı 2026: %15 ve %25
Oran, mükellefin türüne göre değişir:
| Mükellef türü | 2026 geçici vergi oranı | Dayanak |
|---|---|---|
| Gelir vergisi mükellefleri (şahıs işletmesi, serbest meslek) | %15 | GVK mük. 120 – tarifenin ilk dilim oranı |
| Kurumlar (genel) | %25 | KVK md. 32 |
| Bankalar, finansal kiralama, faktoring, finansman, sigorta vb. | %30 | KVK md. 32/1 |
| İndirimli oran uygulayan kurumlar (ör. ihracat, halka arz) | İlgili indirimli oran | KVK md. 32 |
Gelir vergisi mükellefi için oranın sabit %15 olması dikkat çekici: yıl sonunda kazancın yüksekse tarifede %40’a kadar çıkan oranlarla vergilendirilirsin, ama yıl içinde yalnızca %15 peşin ödersin. Aradaki fark yıllık beyannamede ödenir. Kendi kazancının yıllık vergisini görmek için gelir vergisi hesaplama ve vergi dilimi hesaplama araçlarını kullanabilirsin. Kurumlar için yıllık tutarı kurumlar vergisi hesaplama aracı gösterir.
Geçici vergi nasıl hesaplanır? Adım adım örnek
Geçici vergi kümülatif hesaplanır: her dönemde yılbaşından o dönemin sonuna kadarki toplam kâr esas alınır, önceki dönemlerde ödenen geçici vergi düşülür.
Hesaplama adımları:
- Yılbaşından dönem sonuna kadarki ticari bilanço kârını (veya işletme hesabı kazancını) bul.
- Kanunen kabul edilmeyen giderleri ekle, istisna ve indirimleri düş (geçmiş yıl zararları dahil).
- Bulduğun geçici vergi matrahını oranla çarp.
- Önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergiyi ve dönem içinde kesilen stopajları düş.
- Kalan tutar o dönem ödenecek geçici vergidir; sonuç eksiye düşerse o dönem ödeme çıkmaz.
Örnek 1 – Serbest meslek erbabı (oran %15):
| Dönem | Kümülatif kazanç | Hesaplanan (%15) | Önceki dönemler | Ödenecek |
|---|---|---|---|---|
| 1. dönem | 180.000 ₺ | 27.000 ₺ | 0 ₺ | 27.000 ₺ |
| 2. dönem | 390.000 ₺ | 58.500 ₺ | 27.000 ₺ | 31.500 ₺ |
| 3. dönem | 600.000 ₺ | 90.000 ₺ | 58.500 ₺ | 31.500 ₺ |
Serbest meslek kazancında müşterilerin yaptığı stopaj kesintileri de 4. adımda düşülür; bu yüzden çoğu serbest meslek erbabının ödeyeceği tutar tablodakinden daha düşük çıkar.
Örnek 2 – Limited şirket (oran %25): Ocak-Eylül kümülatif matrah 2.000.000 ₺ ise hesaplanan geçici vergi 500.000 ₺‘dir. İlk iki dönemde toplam 300.000 ₺ ödenmişse 3. dönemde ödenecek tutar 200.000 ₺ olur.
Dönemde zarar varsa da beyanname verilir; sadece ödeme çıkmaz. Beyanname vermemek usulsüzlük cezası doğurur.
2026’da enflasyon düzeltmesi var mı?
7571 sayılı Kanunla VUK’a eklenen geçici 37. maddeyle 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaması düzenlendi. Münhasıran işlenmiş altın ve gümüş alım-satımı ve imalatı yapanlar bu düzenlemenin dışında tutuldu. Faaliyetin bu kapsama giriyorsa uygulamayı mali müşavirinle netleştir.
Mahsup, iade ve yanılma payı
Yıl sonunda yıllık beyannameyi verdiğinde (gelir vergisi Mart, kurumlar vergisi Nisan), yıl içinde ödediğin geçici vergiler hesaplanan yıllık vergiden düşülür:
- Yıllık vergi > ödenen geçici vergi: Aradaki farkı ödersin.
- Yıllık vergi < ödenen geçici vergi: Mahsup edilemeyen tutar, beyanname verme süresinin bitiminden itibaren bir yıl içinde talep edilirse nakden iade edilir ya da diğer vergi borçlarına mahsup edilir. Bu süre geçerse hak kaybolur.
%10 yanılma payı: Geçici vergi matrahını eksik beyan ettiğinde, eksiklik beyan edilmesi gereken matrahın %10’unu aşmıyorsa geçici vergi için ceza uygulanmaz. %10’u aşan eksik beyanda vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gündeme gelir. Yıllık beyanname verme süresi geçtikten sonra ise geçici vergi tarhiyatı yapılmaz; konu yıllık vergi üzerinden değerlendirilir.
Geçici vergi ödendikten sonra yıllık vergide de ödeme çıkacaksa, nakit planını önceden yapmak önemli. Vadesi geldiğinde ödemeyi kısa vadeli birikimden karşılamak isteyenler vergi avantajlı yatırım araçları yazımıza göz atabilir.
Geçici vergi beyannamesi nasıl verilir?
- Beyanname türünü seç: Şahıs işletmesi ve serbest meslek için “Gelir Geçici Vergi Beyannamesi”, şirketler için “Kurum Geçici Vergi Beyannamesi”.
- E-beyanname ile gönder: Beyannameler GİB’in e-beyanname sistemi üzerinden elektronik verilir; çoğu mükellef bunu mali müşaviri aracılığıyla yapar.
- Mali tabloları ekle: Bilanço esasında dönem sonu geçici mizan ve gelir tablosu bilgileri beyannameye işlenir.
- Vergiyi aynı gün öde: Ödeme, beyanname son günüyle aynı tarihte; internet bankacılığı, GİB Hazır Ödeme sistemi veya vergi dairesi üzerinden yapılabilir.
- Borcunu kontrol et: Ödeme sonrası kalan bir borç olup olmadığını vergi borcu sorgulama sayfasındaki adımlarla kontrol edebilirsin.
Ödemeyi son günden sonra yaparsan gecikme zammı işler ve borç vadesinde ödenmemiş sayılır; bu da vergi borcu yok yazısı alırken sorun çıkarabilir.
Geçici vergi ile yıllık vergi arasındaki farklar
| Özellik | Geçici vergi | Yıllık gelir / kurumlar vergisi |
|---|---|---|
| Sıklık | Yılda 4 kez (üç aylık) | Yılda 1 kez |
| Oran (gelir vergisi) | Sabit %15 | Artan oranlı tarife (%15–%40) |
| Oran (kurumlar) | %25 (genel) | %25 (genel) |
| Niteliği | Peşin ödeme, mahsup edilir | Nihai vergi |
| Zarar halinde | Beyan verilir, ödeme çıkmaz | Zarar sonraki yıllara devredilir |
Özet
- Geçici vergi, yıllık gelir veya kurumlar vergisinin yıl içinde üç ayda bir peşin ödenmesidir; ek bir vergi değildir, yıl sonunda mahsup edilir.
- 2026’da dört dönem var: son günler 18 Mayıs, 17 Ağustos, 17 Kasım 2026 ve 17 Şubat 2027. 4. dönem 7566 sayılı Kanunla geri geldi.
- Oran gelir vergisi mükellefleri için %15, kurumlar için genel olarak %25 (finans kuruluşlarında %30).
- Hesaplama kümülatiftir; zarar dönemde bile beyanname verilir, fazla ödenen tutar süresinde istenirse iade edilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi danışmanlığı veya yatırım tavsiyesi değildir. Vergi mevzuatı sık değişir; kendi durumun için güncel GİB düzenlemelerini kontrol et ve bir mali müşavire danış.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici vergi nedir?
Geçici vergi, ticari kazanç sahiplerinin, serbest meslek erbabının ve kurumların yıl içinde elde ettikleri kazanç üzerinden üçer aylık dönemlerle peşin ödedikleri vergidir. Yıl sonunda yıllık gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilir; yani ek bir vergi değil, yıllık verginin taksitle öne çekilmesidir.
2026'da geçici vergi oranı yüzde kaç?
Gelir vergisi mükellefleri için oran, gelir vergisi tarifesinin ilk dilim oranı olan %15'tir. Kurumlar vergisi mükelleflerinde ise o dönemin kurumlar vergisi oranı uygulanır: genel oran %25, bankalar ve diğer finans kuruluşları için %30.
2026 3. dönem geçici vergi beyannamesi ne zaman verilir?
Temmuz-Ağustos-Eylül dönemine ait beyanname, dönemi izleyen ikinci ayın 17'si olan 17 Kasım 2026 Salı günü akşamına kadar verilir ve vergi aynı gün ödenir. Olası süre uzatımlarını GİB duyurularından takip etmek gerekir.
Dördüncü dönem geçici vergi beyannamesi var mı?
Evet. 2021'de 7338 sayılı Kanunla kaldırılan dördüncü dönem, 19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7566 sayılı Kanunla 2025 yılından itibaren yeniden getirildi. 2026'nın Ekim-Aralık dönemi beyannamesi 17 Şubat 2027'ye kadar verilecek.
Ödenen geçici vergi yıllık vergiden fazla olursa ne olur?
Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsup edilemeyen kısım, beyanname verme süresinin bitiminden itibaren bir yıl içinde talep edilirse nakden iade edilir veya başka vergi borçlarına mahsup edilebilir.
